"Misja mediów publicznych w Europie i w Polsce"

Misja publiczna jest ważnym dla społeczeństwa obywatelskiego zestawem obowiązków realizowanych przez media publiczne. Przyjrzyjmy się, zatem bliżej temu tematowi z perspektywy europejskiej i krajowej.

W Unii Europejskiej podstawowe znaczenie ma Protokół Amsterdamski załączony do Traktatu ustanawiającego Wspólnoty Europejskie, który podkreśla m.in., że "system mediów publicznych jest bezpośrednio związany z demokratycznymi, społecznymi i kulturalnymi potrzebami każdego społeczeństwa, oraz potrzebą zachowania pluralizmu mediów". W ślad za nim Komisja Europejska w komunikacie z 2001 r. potwierdza dopuszczalność szerokiej definicji misji mediów publicznych "powierzającej danemu nadawcy zadanie oferowania zrównoważonego i zróżnicowanego programu zgodnego z misją, przy zachowaniu określonego udziału w widowni". W rezultacie we wszystkich krajach europejskich misja mediów publicznych ujmowana jest, podobnie jak w Polsce, szeroko - jako usługa powszechna zaspokajająca potrzeby całego społeczeństwa, zarówno odbiorców masowych, jak i mniejszości.

Obowiązująca w Polsce ustawa o radiofonii i telewizji z 1992 r., w brzmieniu zmienionym nowelą z 2004 r., zobowiązuje nadawców publicznych do realizacji misji publicznej, która polega na oferowaniu na zasadach określonych w ustawie, całemu społeczeństwu i poszczególnym jego częściom, zróżnicowanych programów i innych usług w zakresie informacji, publicystyki, kultury, rozrywki, edukacji i sportu, cechujących się pluralizmem, bezstronnością, wyważeniem i niezależnością oraz innowacyjnością, wysoką jakością i integralnością przekazu (art. 21 ust. 1). Ustawowa definicja misji mediów publicznych w Polsce jest zbliżona do definicji w innych krajach europejskich i jest zgodna z europejskimi standardami.

Podstawowym elementem misji mediów publicznych jest cecha powszechności realizowana poprzez pełną dostępność i różnorodność programową. Media publiczne to media dla wszystkich i dla każdego.

Pełna dostępność dla odbiorców rozumiana jest jako zapewnienie wszystkim Polakom możliwości odbioru programów w sensie technicznym. Telewizja Polska S.A. jako jedyny nadawca telewizyjny pokrywa cały kraj zasięgiem nadajników naziemnych. Inwestycje w nowoczesne technologie i sprzęt niezbędny do realizacji 100% dostępności są w rozumieniu ustawy realizacją misji nadawcy publicznego.

Różnorodność programowa mediów publicznych oznacza dobór różnych gatunków programowych adresowanych zarówno do widowni masowej, jak i mniejszościowej, do różnych grup wiekowych i społecznych, a nie jak w przypadku mediów komercyjnych do najbardziej atrakcyjnej dla reklamodawców grupy wiekowej 16-49. Programami realizującymi misję publiczną w rozumieniu ustawy są, więc zarówno programy popularne (filmy, rozrywka) jak również kulturalne, edukacyjne, publicystyczne. Telewizja Polska S.A. gwarantuje i realizuje w 100% wymóg różnorodności programowej. Zawężone definiowanie misji do programów jednorodnych gatunkowo (np. tylko do programów kulturalnych) jest wyłącznie pretekstem do krytykowania mediów publicznych i jest niezgodne z zapisami obowiązującej ustawy.

Należy pamiętać także, że realizacja misji jest działaniem szerszym niż tylko produkcja i nadawanie odpowiedniego programu telewizyjnego czy radiowego. Jest to także aktywne włączanie się mediów publicznych w życie publiczne i kulturalne Polski - na przykład poprzez wspieranie instytucji charytatywnych, akcji społecznych, udział w produkcji filmów, organizację imprez kulturalnych, festiwali czy konkursów artystycznych.

Misja publiczna realizowana jest z dwóch głównych źródeł finansowania: środków komercyjnych i wpływów abonamentowych. Wartym podkreślenia jest fakt, że wpływy abonamentowe pokrywają 1/3 kosztów związanych z realizacją tej misji przez Telewizję Polską S.A. Pełne roczne sprawozdanie z wykorzystania tych środków jest udostępniane opinii publicznej do 15 marca za poprzedni rok kalendarzowy na stronie Telewizji Polskiej S.A. www.abonament.tvp.pl. Skrót sprawozdania w formie biuletynu jest przesyłany do Sejmu, Senatu, środowisk twórczych i opiniotwórczych. Opinia publiczna jest dodatkowo informowana o sposobie wykorzystania środków abonamentowych w sprawozdawczych filmach emitowanych na wszystkich antenach Telewizji Polskiej S.A.

Z poważaniem,
Telewizja Polska S.A.